Historia Funduszy w Polsce

Fundusze inwestycyjne biorą swój początek z XIX wieku, kolebką ich rozwoju stała się Wlk. Brytania. Inicjatywie tworzenia pierwszych funduszu inwestycyjnych towarzyszyła podobna idea, jak obecnie funkcjonującym instytucjom. Miały stworzyć możliwość inwestowania m.in. na giełdzie, osobom, które nie posiadały odpowiedniej wiedzy, aby samodzielnie zarządzać posiadanym kapitałem. Z tego względu idea „wspólnego” inwestowania, stała się atrakcyjną formą, gdzie decyzja o tym, w jaki sposób skutecznie lokować posiadany kapitał, pozostawała po stronie funduszu, a nie indywidualnych osób.

Historia funduszy inwestycyjnych w Polsce sięga początku transformacji systemowej. Przejście z gospodarki zewnątrz sterownej do gospodarki wolnorynkowej, otworzyło nowe możliwości inwestowania, które wymagały zastosowania regulacji prawnych. Pierwsza regulacja dotycząca rynku funduszy inwestycyjnych w Polsce, została uchwalona 22 marca 1991 roku, pod tytułem Prawa o publicznym obrocie papierami wartościowymi i funduszach powierniczych.

Interesującym faktem jest, że od 1992 roku na polskim rynku istniał tylko jeden fundusz powierniczy, którym był Towarzystwo Funduszy inwestycyjnych Pioneer. Taki stan trwał do roku 1995, kiedy swoją działalność rozpoczęło Towarzystwo Funduszy Powierniczych Korona. Istotną kwestią było portfolio obu konkurentów, którzy w swojej ofercie posiadali fundusze zrównoważone. Konkurencja na rynku sprawiła, że Pioneer zdecydował się na rozszerzenie swojej oferty także o fundusze akcyjne i obligacyjne.

Przełomowy był rok 1996, wówczas Komisja Papierów Wartościowych zdecydowała o udzieleniu pozwolenia na działalność nowym podmiotom – przyczyniło się to do wzrostu konkurencyjności oferty funduszy, gdy na rynku pojawiło się siedem nowych funduszy i trzy towarzystwa inwestycyjne. Ilość funduszy z biegiem lat systematycznie rosła, a przyczyniła się do tego w szczególności uchwalona w roku 1997 Ustawa o funduszach inwestycyjnych. Warto wspomnieć, że pod koniec 1997 roku na rynku było dostępnych ponad 30 funduszy inwestycyjnych, co przyczyniło się jednocześnie do wzrostu aktywów posiadanych przez fundusze.

W latach 1998-2001 obserwowaliśmy stałą tendencję wzrostową ilości funduszy. Jednocześnie na rynku pojawiły się nowe produkty w postaci funduszy specjalistycznych  do których należały: — SOFI Skarbiec PPPlus oraz zamkniętych funduszu inwestycyjnych — ZFI Sezam. Warto także zwrócić uwagę, że początku roku 2000, do walki o klientów stanęły także banki, które włączyły do swojej oferty także fundusze inwestycyjne. W ten sposób bank rozpowszechniły ten rodzaj alokacji kapitału, który stał się atrakcyjny dla wszystkich inwestorów — wcześniej zakup uczestnictwa w funduszach był możliwy tylko i wyłącznie za pośrednictwem Domów maklerskich.

Kolejnym przełomowym punktem w historii funduszy inwestycyjnych był rok 2004, gdy Ustawa o funduszach inwestycyjnych doczekała nowelizacji. Jej wynikiem było przede wszystkim skrócenie terminów, w których Komisja Nadzoru Finansowego była zobligowana do podjęcia decyzji o przyznaniu zezwolenia na utworzenie nowego funduszu. Został także określony zakres, w jakim fundusze zostały zobligowane do informowania uczestników o swojej sytuacji finansowej — była to kluczowa zmiana, zapewniająca inwestorom uregulowany dostęp do danych finansowych funduszy.

W obliczu przeprowadzonych zmian prawnych inwestycje w fundusze stały się popularną alternatywą dla coraz mniej opłacalnych lokat bankowych, których oprocentowanie systematycznie malało. Światowy kryzys gospodarczy z 2007 roku, zmienił koniunkturę rynkową i wpłynął także na rynek funduszy. Pokazał, że dobrze zarządzany fundusz może przetrwać także okres bessy i wypracowywać zyski nawet w czasie światowego kryzysu.

Obecna sytuacja na polskim rynku funduszy inwestycyjnych jest stabilna i wciąż charakteryzuje się systematycznym wzrostem. Portfolio największych Towarzystw Funduszy Inwestycyjnych to ponad 150 funduszy o różnym profilu i spektrum inwestycyjnym. W praktyce oznacza, że polski rynek funduszy inwestycyjnych jest obecnie wart setki miliardów złotych.