Nowa ustawa o funduszach

W dniu 31 marcu 2016 została uchwalona Ustawa o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz niektórych ustaw. (Dz.U. z 4 maja 2016 poz. 615) Oznacza ona wejście w życie wyczekiwanej od wielu lat nowelizacji Ustawy o funduszach inwestycyjnych. Stanowi odpowiedź dla wytycznych zawartych w dyrektywach Unii Europejskiej – 2011/61/UE dotyczącej zarządzania alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi – tzw. Dyrektywa ZAFI, oraz późniejszej dyrektywy 2014/91/UE, dotyczącej koordynacji przepisów zakresie zbiorowego inwestowania z zbywalne papiery wartościowe (UCITS). Przygotowaną ustawę przyjętą przez parlament podpisał 22 kwietnia 2016 Prezydent Rzeczypospolitej Andrzej Duda.

Głównym celem ustawy jest stworzenie możliwości skutecznego nadzoru, który będzie kontrolował pracę spółek zarządzających alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (ZAFI) . W tym celu ustawa reguluje funkcjonowanie nadzoru wewnętrznego i zewnętrznego, których rola nadzorcza ma wpłynąć pozytywnie na zmniejszenie ryzyka prowadzonych transakcji przez inwestorów. Organy nadzoru po przez stałe monitorowanie stabilności rynku finansowego oraz jego uczestników, mają na celu skuteczne rozpoznawanie zagrożeń i przeciwdziałanie w razie ich pojawienia.

W Polsce za alternatywne fundusze inwestycyjne (AFI) zostały uznane specjalistyczne fundusze otwarte oraz fundusze inwestycyjne zamknięte, za których tworzenie i zarządzanie odpowiedzialne były wcześniej Towarzystwa Funduszy inwestycyjnych oraz spółki kapitałowe, komandytowe oraz komandytowo-akcyjne. Zwiększone wymogi m.in. dotyczące zarządzania ryzykiem oraz wprowadzony nadzór został rozszerzony także na podmioty, które w myśl poprzedniej ustawy nie podlegały kontroli Komisji Nadzoru Finansowego – do wspomnianych podmiotów należą m.in. fundusze Venture Capital.

Wprowadzone zmiany mają na celu szeroko pojętą ochronę interesu inwestorów oraz całego systemu finansowego. Zwiększenie systemu nadzoru oraz raportowania, to próba zwiększenia kontroli i monitorowania statusu funduszy inwestycyjnych.

Przyjęty projekt pozwala na rozszerzenie działalności alternatywnych funduszu inwestycyjnych na inne kraje członkowskie Unii Europejskiej. Jednocześnie umożliwiając oferowanie krajowych AFI obywatelom innych państw UE, niż kraj, w którym zarejestrowany jest fundusz. Ponadto Ustawa zwiększa znacząco obowiązki i odpowiedzialność depozytariuszy w kontekście bezpieczeństwa zarządzania posiadanymi środkami. Dodatkowym środkiem zapobiegawczym wydaję się także, zwiększenie sankcji administracyjnych względem podmiotów zarządzających funduszami.

Ważką kwestią dla inwestorów jest uregulowanie przez nową ustawę polityki wynagrodzeń, która ma na celu zmniejszenie ryzyka związanego z prowadzonymi inwestycjami przez osoby fizyczne oraz wyeliminowanie sytuacji, w której podejmowane inwestycje oraz ryzyko nie pokrywają się z przyjętą strategią inwestycyjną funduszu.

Warto zwrócić uwagę, że nowe przepisy zgodnie z postanowieniami Ustawy weszły w życie w dniu 4 czerwca 2016 roku. Zgodnie z przyjętymi postanowieniami Fundusze specjalistyczne mają rok na implementację nowych wymagań, w przypadku Towarzystw Funduszy Inwestycyjnych, wspomniany okres przejściowy przewidziany na wdrożenie postanowień ustawy to 6 miesięcy. Oznacza to, że do połowy roku 2017, wszystkie podmioty zarządzające powinny działać zgodnie z postanowieniami nowej ustawy.